در تاریخ سیاسی افغانستان، پنجشیر فقط یک دره نیست؛ نشانهای از امتناع است. ایستادگی آن، بیش از آنکه نظامی باشد، تصمیمی فلسفی بود: تصمیم به «بودن» در لحظهای که شکست محتوم مینمود. پنجشیر نشان داد حتی در اوج بیامیدی میتوان سوژه ماند و به تاریخ «نه» گفت.
این ایستادگی اگر به شعار تقلیل یابد، تهی میشود. ارزش آن در گسستی است که در منطق سلطه ایجاد کرد: مکثی کوتاه در پیوستار اطاعت. حتی اگر یک ساعت بود، همان یک ساعت کافی بود تا ثابت کند شکست پایان معنا نیست؛ آغاز اندیشیدن است.
طالبان با حذف پرسش و یکدستسازی صداها میکوشد آینده را ببندد. اما پنجشیر، با همان لحظهی کوتاه، امکان پرسیدن را زنده کرد. نه از سر اسطوره، بلکه از سر آگاهی تراژیک: ایستادن، حتی بیامید به پیروزی.
پنجشیر زمین را شاید باخت، اما زبان را نگه داشت. و تا وقتی این زبان در حافظه و نوشتار ادامه یابد، آن لحظه هنوز زنده است. گاهی یک ساعت، برای نجات معنا کافیست.
Leave a Reply